काठमाडौं, ९ असार – स्विट्जरल्यान्डमा सम्पन्न अमेरिका–इरान वार्तापछि अमेरिकाले इरानी तेलमाथि लगाइएको प्रतिबन्ध ६० दिनका लागि अस्थायी रूपमा हटाएको छ। साथै इरानको १२ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको रोक्का कोष फुकुवा गर्ने सहमति पनि भएको छ।
अमेरिकी अर्थमन्त्री Scott Bessent ले अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले इरानी कच्चा तेल, पेट्रोलियम तथा पेट्रोकेमिकल उत्पादनको उत्पादन, आपूर्ति र बिक्रीका लागि ६० दिने विशेष लाइसेन्स जारी गरेको जानकारी दिएका छन्। यो व्यवस्था आगामी २१ अगस्टसम्म लागू रहनेछ। यस अवधिमा इरानले विश्व बजारमा तेल बिक्री गर्न तथा अमेरिकी डलरमा भुक्तानी प्राप्त गर्न सक्नेछ।
यो निर्णय अमेरिका र इरानबीच स्विट्जरल्यान्डमा भएको १८ घण्टे वार्तापछि गरिएको हो। अमेरिकी उपराष्ट्रपति J. D. Vance ले वार्तामा उल्लेखनीय प्रगति भएको बताएका छन्। वार्तामा दुवै पक्षले ६० दिनभित्र अन्तिम सम्झौतामा पुग्ने रोडम्यापमा सहमति जनाएका छन्।
सहमतिअनुसार इरानले International Atomic Energy Agency (आईएईए) का निरीक्षकहरूलाई पुनः आफ्नो देशमा प्रवेश गर्न दिने तथा Strait of Hormuz मा जहाजहरूको सुरक्षित आवागमन सुनिश्चित गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
स्ट्रेट अफ होर्मुज विश्वकै महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्गमध्ये एक हो, जहाँबाट विश्वको करिब २० प्रतिशत कच्चा तेल निर्यात हुने गर्दछ। पछिल्लो सहमतिले अन्तर्राष्ट्रिय तेल तथा ग्यास बजारमा स्थिरता ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
यसैबीच, इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले अमेरिकाले १२ अर्ब डलर बराबरको रोक्का सम्पत्ति फुकुवा गर्ने तयारी गरेको जनाएको छ, यद्यपि यसको सम्पूर्ण विवरणबारे दुवै पक्षबाट औपचारिक पुष्टि अझै हुन बाँकी छ।